حسين مير حيدر

175

معارف گياهى ( فارسى )

خواص مشابه هستند ولى اگر از گونه‌هاى متفاوت گرفته شده باشند ، خواص شيميايى آنها كمى متفاوت است و در كيفيت دارويى آنها نيز اثر مىگذارد . مثلا درحالىكه عنصر غالب تشكيل‌دهندهء اسانس تربانتينها ماده‌اى به نام پىنن است ، در اسانسهاى گرفته شده از تربانتين كاج دريايى « 1 » اين ماده به صورت آلفا پىنن لووژير « 2 » است در صورتى كه در كاج حلب « 3 » اين ماده به صورت پينن دكستروژير « 4 » تقريبا خالص وجود دارد و يا در مورد اسانس تربانتين بعضى از درختان خانواده كاج امريكايى ضريب انكسار 14 درجه به طرف راست است در صورتى كه ضريب انكسار اسانس تربانتين كاجهايى از گونه‌هاى فرانسوى 40 - 30 درجه به طرف چپ است . و درحالىكه اسانس تربانتين حاصل شده از كاج گونه Pinus khasya Royle در حدود 7 / 95 درصد مادهء پىنن آلفا و بتا دارد . در اسانس تربانتين گونه Pinus griffithi M'clell . مقدار اين ماده 87 درصد و در اسانس گونه Pinus roxburgh Sargent مقدار آن 40 درصد است . اين تفاوتها باعث شده است كه خواص اسانس در تربانتينهاى مختلفى كه به بازار عرضه مىشود ، متفاوت باشد و به همين علت است كه اسانسهاى تربانتين فرانسوى ، امريكايى ، روسى و سوئدى از نظر خواص متفاوت مىباشند . در اينجا به ذكر شرح مختصرى از مهمترين انواع تربانتينها كه براى فروش در بازار دارويى جهان عرضه مىشود ، مىپردازيم : 1 . تربانتين ونيز : اين تربانتين از درختى از خانوادهء كاج گرفته مىشود كه به فرانسوى Meleze و به انگليسى Larch گفته مىشود و نام علمى آن Larix europaea DC . مىباشد . اين درخت بيشتر در جنگلهاى كوهستانهاى جنوب فرانسه ، سويس و ايتاليا انتشار دارد . تربانتين ونيز ، نيمه‌مايع ، به رنگ زرد روشن و طعم تلخ و گزنده و بوى مخصوص است و از انواع تربانتينهاى مرغوب است . براى گرفتن آن مرسوم است تنهء درخت را سوراخ كرده و ناوى در آن كار مىگذارند و سر ناو را در داخل ظرفى قرار مىدهند تا تربانتين كه از تنهء درخت خارج مىشود در آن ظرف ريخته شود . معمولا از هر درختى در هر سال 4 - 3 كيلوگرم تربانتين ونيز گرفته مىشود .

--> ( 1 ) . Pinus Maritima ( 2 ) . a - Pinene Lervogyre ( 3 ) . Pinus halepensis ( 4 ) . Pinene dextrogyre